ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
172
زاد المسافرين ( فارسى )
است كه مجموع ، يك دفعه بروز مىكند و سبب يا خون است يا صفرا يا بلغم مالح بورقى كه آن هم بلغمى است مخلوط به صفرا . و علامت دموى ، شدت سرخى آن است و شدت خارش و سوزش و حرارت ملمس و اينكه در روز ظهور و هيجانش بيشتر است . علاج ، فصد است با علامات غلبهء خون چنانچه در صداع دموى مذكور شد و الا شايد كه به ساير تدابير رفع و احتياج به فصد نباشد و خوردن آب انارين با شير خشت و گاهى با بزرقطونا يا سكنجبين و شيرهء عناب و خاكشير يا سكنجبين و شيرهء تخم خرفه يا اينكه آلو بخارا ، بيست دانه ؛ تمر هندى ، پانزده مثقال ؛ زردآلوى خشك ، پانزده دانه ؛ بخيسانند و آب صاف آن را با شير خشت يا بدون شير خشت بنوشند . و خوردن دوغ نافع است . و غذا پهتى ماش و عدس و آش غوره و زرشك و تمر با گوشت بره و بزغاله و خروسبچه و ماهى مناسب است و كاهو و خيار و آلوچه و آلوى زرد و هندوانه و كدو و اسفناج نافع است . و ترك شيرينىها و روغن بالكليه ضرور است ، بلكه واجب است و ديگر آب نيمگرم بر سر ريختن و بدن را با سبوس گندم و تخم خربزه كوبيده شستن ، بسيار نافع است و ماليدن آبغوره هم نافع است . و اگر علامات بلغمى است كه دانههاى سرخ مايل به سفيدى است و ظهورش در شب بيشتر است و شدت و حرارتى كه در دموى مىباشد ، در آن نمىباشد . علاجش خوردن گلقند و سكنجبين است و خوردن اطريفل صغير با ايارج فيقرا و بدون آن نيز نافع است و خوردن اطريفل صغير در دموى نيز نافع است . و مكرر به حمام رفتن و بدن را با آب نيمگرم شستن نيز نافع است . و ماليدن آب كرفس و سركه و آرد جو در اين نوع از مجربات است و تبريد در اين نوع از نوع اول كمتر بايد كرد .